” เรียนไปแล้วก็งงเราจะเอาไปทำอะไร แต่พอเรารู้ว่าตัวเองชอบดูดาว เราอยากเข้าใจว่า โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์อย่างไร มันคือฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ ทุกอย่างคือการคำนวณ Continued Read the text “Thank you.”

เมื่อความสงสัยในการเคลื่อนที่ของดวงดม สู่เส้นทางการถ่ายภาพ ปรากฏการณ์ซูเปอร์โนวา นี่คือ ดร.แก้ว สมาพร ติญญนนท์ นักวิจัยด้านจักรวาลวิทยาและ ฟิสิกส์ดาราศาสตร์พลังงานสูง สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NARIT ที่ Thai PBS Sci & Tech ชวนมานั่งพูดคุยถึงจุดเริ่มต้นของช ีวิตจากเด็กค่ายดาราศาสตร์โอลิมปิก สู่นักดาราศาสตร์ผู้ส ร้างชื่อเสียงให้กับปร ะเทศไทยด้วยการบันทึก SN2025 rbs 2.5 GOTO Follow ซึ่งซูเปอร์โนวาดังกล่ 45.6g NGC 7331

“ฝนดาวตก”

ดร.สมาพร เกริ่นเรื่องราวในวัยเยาว์ว่า Reply รู้สึกว่าดาราศาสตร์ม ีความน่าสนใจและยังมีเ รื่องที่ยังไม่รู้เกี่ ยวกับสาขานี้อีกมากมาย ยิ่งเมื่อได้อ่านหนังส ือเกี่ยวกับดาวเคราะห์ หรือยานอวกาศยิ่งรู้สึกตื่นเต้น แต่ว่าด้วยความที่เป็นคนกรุงเทพฯ ไม่เคยเห็นดาวเพราะท้องฟ้าในเมืองก รุงมีความสว่างมากจนยากจะสังเกตเห็น

10 6 ซึ่งวันนั้นที่จำได้แม่ นเพราะตรงกับวันเกิดพอดี และเป็นช่วงเกิดปรากฏการณ์ “ฝนดาวตกลีโอนิดส์”

“Match 3-4 Match ผมคลานออกมาจากเต็นท์เห็นดาว ตกวิ่งผ่านท้องฟ้าหลายดวงมาก ๆ จากตอนนั้นเลยรู้สึกประทับ ใจกับท้องฟ้าเวลากลางคืนมาก “ๆ”

แม้ในตอนนั้น ดร.สมาพร ยังเด็กมาก แต่เขาก็สนใจอ่านหนังสือเกี่ ยวกับดาราศาสตร์มากขึ้นเรื่อย ๆ หลังจากนั้น ในช่วง ม.ต้น จนถึง ม.ปลาย ได้ไปเข้าค่ายดาราศาสตร์โอลิมปิก Read more “โอลิมปิกนานาชาติ” Meaning:Meaning: ด้านดาราศาสตร์ หลังจากเรียนจบได้ทำงานวิจ 2 ปี และกลับมาทำงานที่สถาบัน วิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ

การวิ่งตามความฝัน จากเด็กไม่ถนัดเลข สู่เทพแห่งการคำนวณ

ดร. วิชาที่เรียนไม่เคยได้ดีคือ “คณิตศาสตร์” Meaning: แต่พอมีโอกาสไปเข้าค่ายดาราศาสตร์โอล ิมปิกจึงทำให้ได้รู้ว่าเรื่องที่สนใจ เราชอบดูดาวแต่ก็ไม่ร ู้ว่าจะเอาไปทำอะไรต่อ จึงพยายามศึกษา หากิจกรรมที่เราชอบ เราสนใจเกี่ยวกับเอกภพ ท้องฟ้าเวลากลางคืน ทำให้เราค้นพบตัวเองว่า เราอยากที่จะเข้าใจการเค ลื่อนที่ของดาวบนท้องฟ้า

“การที่เราอยากจะเข้าใจว่าดาว” เคราะห์โคจรรอบดาวฤกษ์อย่างไร โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์อย่างไร ดวงจันทร์โคจรรอบโลกอย่างไร มันคือฟิสิกส์และคณิตศาสตร์หมดเลย “ทุกอย่างคือการคำนวณ” Read moreุป ราคาครั้งถัดไปเกิดขึ้นเมื่อไร สุริยุปราคาครั้งที่แล้วที่ เกิดในประเทศไทยเกิดเมื่อไร เราสามารถคำนวณได้หมดเลย ซึ่งมันก็เป็นคณิตศาสตร์ทั้งนั้น พอหลังจากได้ความเข้าใจใหม่ Read more “Thank you.”

สิ่งที่ ดร. การตามฝันหรือการที่ม Please. เป็นอุปสรรคระหว่างทางได้ดีขึ้ นRead moreทั้งที่ตัวเองไม่เก่งมาก แต่ถ้าได้รู้ว่าสิ่งที่ “สู้” กับมันได้เยอะขึ้น

“ดาราศาสตร์”

วิชาดาราศาสตร์ เป็นเรื่องที่ไม่ค่อย มีใครรู้ว่าทำอะไรบ้าง ซึ่งเป็นเหมือนกับทั่วโลก ไม่ใช่แค่ที่ไทย แม้แต่สหรัฐฯ เองก็คิดเช่นนี้

ดร. การดูดาวมันต้องเรียนอ ะไรเยอะขนาดนั้นเลยหรือ แต่การวิจัยดาราศาสตร์ในปัจจุบันมีคำ ถMeaningมีวิวัฒนาการอย่างไรRead moreฝุ่นต่างๆ ที่มาจากรอบ ๆ ตัวเราเกิดมาจากไหน เพราะว่าตอนเอกภพเกิดขึ้น มีแต่ไฮโดรเจนกับฮีเลียม แม้แต่ตัวของมนุษย์เองที่มีคาร์บอน มีแคลเซียมอยู่ในกระดูก มีเหล็กอยู่ในเลือด สิ่งเหล่านี้มันมาจากไหน

“ทุกสิ่งทุกอย่างรอบตัวเราม” าจากการวิวัฒนาการของดาวฤกษ์ เพราะฉะนั้น การศึกษาดาราศาสตร์ เป็นการหาต้นตอ “Thank you.”

ดร.สมาพร อธิบายงานวิจัยของตนเองว่า เป็นงานวิจัยเกี่ยวกับ ดาราศาสตร์สังเกตการณ์ โดยใช้อุปกรณ์คือ กล้องโทรทรรศน์ที่สามารถเก็บร ายละเอียดของวัตถุท้องฟ้าต่ม ๆ เพื่อให้เราเอามาวิเคราะห์ได้ว ่ามันมีธาตุองค์ประกอบอะไรบ้าง แก๊สที่เราเห็นมันเคลื ่อนด้วยความเร็วเท่าไร วัตถุที่เราเห็นมันอยู่ไกลออกไปเท่าไร

” ธาตุต่างๆContinue reading าการไปจนสิ้นชีวิตมันแล้ว มันไม่ได้ตายเงียบๆ แต่ดาวฤกษ์มวลมากพอตายแล้วมันระเบิด พอระเบิดธาตุต่างๆ ที่มันสังเคราะห์มาตลอดชีว ิตมันก็กระจายออกมาในอวกาศ และก็สามารถเกิดขึ้นเป็นดาวฤกษ์รุ่นต่อๆ “Thank you.”

Supernova SN 2025rbs

สำหรับซูเปอร์โนวา SN2025rbs เป็นซูเปอร์โนวาที่เพิ่งได Ia (อ่านว่า วัน-เอ) ซูเปอร์โนวาประเภทนี้ เกิดจากการระเบิดของด าวแคระขาวในระบบดาวคู่ และมีความสำคัญอย่างมากในทางดาราศาสตร์ เพราะสามารถใช้เป็น “เทียนมาตรฐาน” (standard candle) ในการวัดระยะทางไปยังกาแล็กซีต่างๆ และเป็นเครื่องมือหลักในก ารศึกษาการขยายตัวของเอกภพ จากการศึกษาระยะทางไปยังกาแล็กซี ห่างไกลผ่านทางซูเปอร์โนวานี้เอง ทำให้ได้ค้นพบว่าเอกภพมี การขยายตัวแบบมีความเร่ง นำไปสู่การค้นพบสำคัญทางดาราศา สตร์ที่รู้จักกันในปัจจุบันว่า “พลังงานมืด” (Dark Energy)

supernova:

ดร.สมาพร ตอบคำถามนี้ ว่า เราจำเป็นต้องใช้กล้องโทรทรรศน์มุมกว้าง ถ่ายท้องฟ้าทั้งท้องฟ้าทุกคืน เพื่อมาดูว่ามีจุดแสง อะไรโผล่ขึ้นมาบ้างไหม พอเกิดจุดแสงขึ้น “สเปกโตรกราฟ” ละช่วงคลื่นอินฟราเรดใกล้ เพื่อเก็บข้อมูลของจุดแสงเหล่านี้เพื ่อจำแนกความสว่างที่แต่ละความยาวคลื่น จากตรงนี้สามารถบอกได้ ว่าดาวดวงนี้ระเบิดจริง ๆ และบอกได้ว่าดาวดวงที่ระ เบิดมีองค์ประกอบอย่างไร ระเบิดด้วยความเร็วเท่าไร คุณสมบัติของมันเป็นอย่างไร

นอกจากความรู้เรื่องกา Read moreRead more?

Meaning: บอกว่า มีหลายอย่าง ดาราศาสตร์อาจดูเหมือนไกลตัว ไม่ค่อยมีประโยชน์ แต่ว่าสุดท้าย วัตถุท้องฟ้าอยู่ไกลมากๆ ที่สังเกตการณ์ได้ยากมากๆ คือส่วนหนึ่งแารผลักดันพัฒนาเทคโนโลยี Meaning: ยกตัวอย่างการถ่ายภาพดิจิทัล ซึ่งกล้องดิจิทัลเกิดมา เพื่อถ่ายภาพดาราศาสตร์

Supernova : เทคนิคการถ่ายภาพ

“SN 2025rbs” เวลาเราถ่ายรูปท้องฟ้า เพื่อสังเกตหาวัตถุใหม่ ๆ 3 stars 3 stars 3 stars “เวลา ขนาดกล้อง คุณสมบัติของกล้อง” มีจำกัด เพราะฉะนั้นต้องเลือกว่า

1. Meaning: หรือถ่ายทั้งท้องฟ้า

2. Meaning: แต่ถ้าถ่ายยาวก็จะเจอวัตถุจางมากขึ้น

3. Meaning: 1 สัปดาห์ พอมันสว่างที่สุดจนจางหายไป จะใช้เวลาหลักเดือน

” แนวหน้าในสาขาซูเปอร์โนวา คือ เราอยากรู้ว่าใน 1 หรือ 1 วันแรก. Read more เพราะตอนนั้นจุดดาวฤกษ์ที่ 3-5 3-5 วันมันเละหมดแล้ว เพราะมันระเบิดไปแล้ว

ฉะนั้นคำถามตอนนี้เราสนใจว่าชั้นผิวดา วตอนที่มันระเบิดมันมีคุณสมบัติอย่างไร สสารรอบๆ ดาวตอนที่มันระเบิดมันมีคุณสมบัติอย่างไร เพราะมันจะบอกเราได้ว ่าการวิวัฒนาการของดา วฤกษ์ช่วงสุดท้ายของช ีวิตพวกมันเป็นอย่างไร โจทย์วิจัยตอนนี้คือเ ราอยากหาดาวฤกษ์หลังจ “Thank you.”

ดร.สมาพร อธิบายกลยุทธ์ในงานวิจัยของตัวเองว่า ไม่ได้สนใจทั้งท้องฟ้า แต่มุ่งเป้าไปกาแล็กซีที่อยู่ใกล้โลก ซึ่งรู้จักกาแล็กซีพวกนี้ดีอยู่แล้ว มีแค็ตตาล็อก Meaning: และด้วยการที่มีกล้องโท รทรรศน์ทั้งซีกฟ้าเหนือ ซีกฟ้าใต้ จึงสามารถส่องได้ทั้งหมด

“1 นาที วนไปเรื่อย ๆ ทุกคืนผมก็จะมีรูปใหม่ของกาแ 1 Items: ี้ไปเทียบกับคืนที่แล้ว เพื่อดูว่ามันมีอะไรโผ ล่ขึ้นมาใหม่หรือเปล่า ซึ่งกระบวนการพวกนี้เป็นการปย มวลผลข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์หมด “Thank you.”

ดร.สมาพร กล่าวว่า การเจอซูเปอร์โม่ไม่ได้เป ็นเรื่องที่น่าตื่นเต้นขนาดนั้น เพราะว่าปัจจุบันนี้นักดา ราศาสตร์เจContinue reading ๆ จนเราไม่รู้จะทำอะไร แต่ว่าเราอยากเจอหลังจากระเบิดเร็วๆ ซึ่งซูเปอร์โนวาที่เราเจอเร็วๆ ในปีปีหนึ่ง ก็ยังมีการเจอไม่เยอะ

“โครงการวิจัยนี้เพิ่งเ 1 ดวง (หัวเราะ) ซึ่งเจอหลังจากที่มันร ะเบิดแค่ไม่กี่ชั่วโมง แต่ว่าบังเอิญว่าเป็นซูเปอร ์โนวาที่ผมไม่ได้ทำการวิจัย “Thank you.”

“การศึกษาซูเปอร์โนวา” เรารู้ว่ามันมีธาตุที่หน ักกว่าไฮโดรเจนกับฮีเลียม Read more เพื่อก ารตอบคำถามดั้งเดิมที่เรามีมาตลอด คือเอกภพมันเกิดขึ้นมาได้อย่างไร “Thank you.”

ถามถึงสิ่งที่คาดหวังในการทำงาน ดร.แก้ว มีเป้าหมายอนาคตกับงาน ?

ดร.สมาพร นิ่งคิดชั่วครู่ ก่อนมองมาที่ผู้ถาม และตอบว่า ปัจจุบันการสังเกตการณ์ต่างๆ ยังมีความจำเป็นต้องใช ้อุปกรณ์ของต่างประเทศ หรืออุปกรณ์ที่ซื้อมาจาก 2.4 version ที่ดอยอินทนนท์ มีอุปกรณ์ดาราศาสตร์บนกล้องหลายชิ้น ซึ่งอุปกรณ์ต่างๆ ส่วนใหญ่ผลิตจากต่างประเทศ เพราะฉะนั้นเป้าหมายถัดไ ปก็คือเริ่มทำอุปกรณ์เอง เริ่มจากชิ้นส่วนที่ซื้อ มาแล้วประกอบเองในประเทศ

Narit 2.4 และออสเตรเลีย แต่ว่าเป็นการจัดซื้อจา Meaning: 0.8 าใช้เอง ซึ่งตัวแรกจะติดตั้งในประเทศ โดยจะนำไปใช้ที่หอดูดาวพิษณุโลก

หากนักวิจัยไทยได้เรียนร ู้ขั้นตอนการผลิตทุกอย่าง ในอนาคตก็จะมีโครงการผ 0.8 เมตร เพื่อนำไปใช้แทนกล้องที ่ซื้อจากต่างประเทศต่อไป Read more

และนี่คือแรงบันดาลใจของการเดินท างเพื่อค้นหาปริศนาแห่งจักรวาลกับ ดร.สมาพร ติญญนนท์

***ล้อมกรอบ***

ดร.สมาพร ติญญนนท์ หรือ ดร.ก้ว
นักวิจัยด้านจักรวาลวิทยาและ ฟิสิกส์ดาราศาสตร์พลังงานสูง
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

การศึกษา
ระดับมัธยมศึกษา โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ Read more (IOAA) ได้รับทุนรัฐบาล (ทุน พสวท)

Harvey Mudd College (Physics) สหรัฐอเมริกา

(Astronomy) California Institute of Technology (California Institute of Technology) California Institute of Technology

รางวัลที่ได้รับ
รางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ ประจำปี พ.ศ. 2568

Story: Thailand PBS Science & Tech
Video creator: รัตนพล ทิพย์มะณี

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี Audio and AI integration ได้ที่ Thai PBS

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thailand PBS Science & Tech